W lakierni przemysłowej elektryczne ogrzewanie podłogowe ma sens tylko wtedy, gdy jest podporządkowane procesowi i bezpieczeństwu. Z praktyki: chodzi o stabilność temperatury posadzki i ograniczenie kondensacji w strefach pracy, żeby nie ściągać wilgoci z powietrza na zimne powierzchnie i nie tworzyć kałuż, które potem trzeba usuwać na bieżąco. Sama decyzja „robimy podłogówkę” bez analizy stref zagrożenia jest jednak błędem projektowym.
Zamów elektryczne ogrzewanie podłogowe w lakierni przemysłowej z montażem wykonanym przez autoryzowanego instalatora PRO Raychem w Warszawie.
Lakiernia to często środowisko potencjalnie wybuchowe: aerozole, opary, mgły, a czasem pyły. Organ nadzoru wprost wymienia lakierowanie natryskowe jako przykład aktywności, która tworzy atmosfery wybuchowe, a użycie energii elektrycznej w takim środowisku może wytwarzać gorące powierzchnie lub iskry zdolne do zapłonu. To jest punkt startowy do decyzji o ogrzewaniu: najpierw klasyfikacja stref (zoning), potem dobór rozwiązań.
Wymagania nie wynikają z „uznania inwestora”. Dyrektywa użytkownika 1999/92/EC ustanawia minimalne wymagania BHP dla pracowników narażonych na atmosfery wybuchowe i obejmuje m.in. klasyfikację miejsc, gdzie mogą powstawać takie atmosfery, oraz kryteria doboru wyposażenia i środków ochronnych. Równolegle dyrektywa produktowa 2014/34/EU dotyczy sprzętu i systemów ochronnych przeznaczonych do pracy w atmosferach wybuchowych. W praktyce oznacza to, że elementy ogrzewania podłogowego, które znalazłyby się w strefie, muszą być dobrane do klasyfikacji i udokumentowane jako sprzęt przeznaczony do pracy w danej strefie, a sterowanie ma ograniczać temperatury powierzchni i eliminować ryzyko zapłonu.
To, co odróżnia lakiernię od zwykłej hali, to ograniczenia dotyczące temperatur powierzchni i doboru osprzętu. W poradniku pożarowym dla procesów natrysku podkreśla się, że ogrzewanie powinno być realizowane rozwiązaniami pośrednimi, a stałe ogrzewacze elektryczne mogą być dopuszczalne tylko w wykonaniu flameproof i przy ograniczeniu temperatury powierzchni, z uwzględnieniem osadzania się farby z overspray. Ten fragment jest ważny również dla ogrzewania podłogowego: projektuję je tak, aby gęstość mocy, zakres grzania i logika sterowania ograniczały temperatury posadzki do poziomu bezpiecznego dla strefy, a cała aparatura (zasilanie, sterowanie, przekaźniki) była lokowana tam, gdzie nie jest narażona na osadzanie się materiału i gdzie nie znajduje się w strefie zagrożenia.
Jeżeli projekt dopuszcza elektryczne elementy ogrzewania w strefie zagrożenia, wchodzą dodatkowe wymagania normowe dla ogrzewania rezystancyjnego w atmosferach wybuchowych. Standard IEEE/IEC 60079-30-1 opisuje ogólne wymagania i badania dla kabli grzejnych systemów rezystancyjnych stosowanych w atmosferach wybuchowych (z wyłączeniami niektórych poziomów ochrony). To jest inny reżim niż komfortowe ogrzewanie podłogowe, dlatego już na etapie koncepcji rozdzielam: część układu w strefie (jeśli w ogóle jest to dopuszczone projektem stref) i część poza strefą, z innymi wymaganiami, innym osprzętem i inną odpowiedzialnością serwisową.
Warto też pamiętać o tym, co mówi standard instalacyjny dla kabli grzejnych i systemów wbudowanych: obejmuje on systemy wbudowane do ogrzewania powierzchni i do odmrażania/ochrony przed zamarzaniem, ale nie obejmuje ogrzewania przemysłowego i komercyjnego, które powinno być projektowane wg właściwych norm branżowych, w tym norm dla stref Ex. W lakierni to jest praktyczne ostrzeżenie: nie da się „przenieść” katalogowego układu z hali magazynowej do strefy zagrożenia i uznać tematu za zamknięty.
W moich realizacjach w Warszawie autoryzowany montaż w lakierni zaczyna się od dwóch elementów: klasyfikacji stref oraz założeń procesu (temperatury, wentylacja, wymagania ppoż.). Dopiero wtedy ustala się, czy ogrzewanie podłogowe ma być w strefie, czy ma pracować poza strefą, np. tylko w częściach komunikacyjnych, z osprzętem i sterowaniem wyprowadzonym poza obszar zagrożony. Jeżeli ogrzewanie jest wbudowane, standard wymaga m.in. RCD do 30 mA i dokumentacji planu ułożenia przy rozdzielnicy, co w lakierni jest dodatkowo ważne ze względu na częste modyfikacje wyposażenia i kotwienia konstrukcji pomocniczych do posadzki.
Jeśli projektujesz lakiernię w Warszawie, autoryzowany montaż ma znaczenie nie „marketingowe”, tylko odpowiedzialnościowe: w strefach Ex błąd w doborze elementu elektrycznego jest błędem bezpieczeństwa, a w ogrzewaniu wbudowanym błąd w dokumentacji i pomiarach to błąd serwisowy na lata. W takich obiektach montuję tylko to, co da się obronić projektem, pomiarami i zgodnością z wymaganiami strefy.